Die Hervormer

Missionale diakonaat maak Jesus Christus se liefde sigbaar

Skepe is nie gemaak om in die hawe te lê. Hierdie is lirieke uit die lied Skepe van Jo Black en beklemtroon die funksie en doel van skepe. Wanneer skepe in die hawe is, is hulle nie besig om in hul doel te slaag nie. Skepe se doel is om die onstuimige waters van die oseane aan te durf ten einde hul produkte veilig af te lewer. Skepe is nie gemaak om rustig in ’n hawe te lê nie. So is die diakonaat ook nie beperk tot die veilige ruimte van die gemeente nie. Die diakonaat is geroep om uit te gaan.

Die tyd het aangebreek om innoverend oor die diakonaat in die Nederduitsch Hervormde Kerk te dink. Die statistieke van die Hervormde Kerk konfronteer ons met die werklikheid van ’n lidmaattal wat jaar na jaar krimp. Indien die huidige dalende tendens voortduur, sal die Hervormde Kerk binne die afsienbare toekoms baie klein wees in vergelyking met die bevolking van Suid-Afrika. Die effek van hierdie daling word reeds gesien in die druk op die begrotings van gemeentes, OTMT, Rata, die DPS-sisteem, asook ander diensorganisasies van die Kerk.

Wat die saak nog meer kompleks maak, is dat baie van die diakonale dienste gelewer word aan nie-Hervormde lidmate. Dit bring dikwels die vraag na die sinvolheid van diensorgane na vore. Die gevolg hiervan is gesprekke oor afskaling, aangesien die NHKA nie meer die luuksheid van sulke dienste kan bekostig nie. Wat moet gebeur? Moet daar afgeskaal word, of moet die diakonaat in die Hervormde Kerk nuut gedefinieer word?

Wanneer ons fokus op die hawe waar die skepe rustig lê, bly die skepe in die hawe. Ordereël  7 van die Kerkorde handel oor die missionale opdrag van die NHKA. Die aanvaarding van hierdie ordereël het ’n nuwe gerigtheid in die NHKA  gebring. As gestuurdes van die goeie boodskap van Christus, is dit ons as lidmate se verantwoordelikheid om ’n verskil te maak in die daaglikse lewe van mense.

In die lig hiervan is die diakonaat so georganiseer en ingerig dat die betrokkenheid van die  ADV se werkgroepe reeds in plek is. Met die Platinumstaking in Rustenburg in 2014, die brande in Knysna in 2017, en die voortslepende droogte in verskeie dele van ons land, kon die ADV ondersteuning verleen aan diegene in nood, ongeag of hulle lidmate van die NHKA was of nie. Rata Maatskaplike Dienste lewer dienste aan enige persoon wat hulp nodig het, ongeag wie hulle is. Daarom is die diakonale strukture van die NHKA soos missionale “skepe” besig om die stormwaters te trotseer ten einde die lig van Jesus Christus in die donker wêreld te laat skyn en hoop vir mense te bring. Hoop wat gefundeer is in die genade en liefde van Christus.

Alhoewel die diakonaat sinodaal gestruktureer is in verskeie werkgroepe wat holisties fokus op die mens, en sake soos gestremdheid, bejaardheid, armoede, afhanklikheid, gevreesde siektes en kindersorg aandag geniet, is die vraag: Wat gebeur op rings- en gemeentelike vlak? In baie gevalle het die diakens- en ringsdiakensvergaderings weg-geval en vorm diakonale werksaamhede deel van die agenda van die kerkraads- en  ringsver-gaderings. In sommige gevalle het dit ’n rem-mende uitwerking op diakonale werksaamhede, aangesien sodanige werksaamhede soms nie die nodige aandag kry nie.

Met die 72ste AKV wat  later vanjaar plaasvind, sal moontlik besluit word om die diakonaat deel van die AKV te maak, wat beteken dat die ADV as bykomende vergadering nie meer gaan bestaan nie. Dit is die gevolg van ’n besluit wat geneem is tydens die 71ste AKV met die oog op ’n gedeelde strategie. Die gedagte is ’n geïntegreerde benadering ten opsigte van die funksionering van ampte in die Hervormde Kerk. Op dié wyse kan die effektiwiteit van presbiteriale en diakonale werksaamhede verhoog word.

Die gevaar wat in die gedeelde strategie opgesluit lê, is dat ’n verskraalde diakonale bewustheid kan lei tot verskraalde diakonale werksaamhede. In baie gemeentes en ringe het diakonale werksaamhede reeds tot ’n stilstand gekom – en dit terwyl die nood in die wêreld daagliks besig is om toe te neem. 

Ten einde te beantwoord aan die eise van ’n veranderende omgewing, sal op gemeentelike vlak ’n Gemeentelike Diakonale Komitee (GDK) en op ringsvlak ’n Ringsdiakonale Komitee (RDK) geïmplementeer moet word. Dit is op gemeentelike en ringsvlak dat die effek van ’n droogte of ’n staking gevoel word, en dit is hier waar die diakonaat georganiseer moet word en in staat moet wees om hulp te verleen. Elke lidmaat en elke gemeente se bydrae is belangrik, sodat die diakonaat van die Hervormde Kerk die verskil kan maak wat nodig is.

Indien die “skepe” in die hawe bly, gaan die diakonaat nie beantwoord aan sy roeping nie. Missionale diakonaat is die geleentheid wat die Hervormde Kerk het om die liefde van Jesus Christus sigbaar te maak.

(Dr Martin Jansen van Rensburg is ’n lid van die Kommissie van die ADV

en leraar in Gemeente Delmas)